Afgelopen week had ik een leuke coaching met een cliënte die al een tijdje worstelt met rijangst. Ze is een vrouw van begin 50 en kampt vooral met angst voor snelheid. Niet alleen het rijden zelf, maar vooral de anticipatieangst speelt haar parten: de spanning bouwt zich al op voordat ze de auto instapt. Dat gevoel lijkt voor haar een waarschuwing, alsof haar angst zegt: “Zie je wel? Het is gevaarlijk, dus blijf maar weg.”
Tijdens ons gesprek benoemde ze iets heel herkenbaars: “Er is altijd dat stemmetje in mijn hoofd dat zegt dat ik niet de snelweg op durf.” Dat innerlijke stemmetje klinkt zo overtuigend, zeker in combinatie met spanning in het lijf. Samen voelt het heel realistisch, alsof het klopt.
Ik heb verschillende opleidingen gevolgd om mensen met rijangst nog beter te kunnen helpen, en deze keer besloot ik iets in te zetten uit ACT (Acceptance and Commitment Therapy). Bij ACT draait het niet om vechten tegen je gedachten, maar om er op een andere manier mee om te gaan.
We waren bij onze vierde afspraak en we oefenden op N-wegen. Ze kende me inmiddels goed genoeg dat ik haar iets nieuws kon voorstellen. Ik vroeg haar: “Als je dat kritische stemmetje een gezicht zou geven, wie of wat zie je dan?”
Ze keek even nadenkend en begon te lachen: “Brigitte Kaandorp.”
Ik moest ook lachen, ik vind haar erg grappig. Brigitte staat bekend om haar manier om zware onderwerpen licht te maken zonder ze te bagatelliseren. Precies wat we nodig hadden!
Ik nodigde haar uit om die stem eens écht Brigitte Kaandorp te laten zijn. Hoe zou ze dat zeggen? Hoe klinkt het als Brigitte jouw criticus speelt?
En toen gebeurde er iets moois. Tijdens het oefenen hoorde ik haar hardop zeggen, met dat kenmerkende Kaandorp-dramatische toontje: “Het is een heeeel zwaaaar leven…”
We moesten allebei lachen. Humor haalde de spanning uit de situatie. Niet door de angst te ontkennen, maar door ruimte te maken. Ze kon zien dat die innerlijke criticus niet de waarheid in pacht had, maar gewoon een stemmetje en nu zelfs een grappig stemmetje.
Dat is de kracht van ACT: afstand creëren tussen jou en je gedachten. Niet alles wat je hoofd zegt, hoeft waar te zijn. En soms helpt het om het letterlijk een ander stemmetje te geven.
Natuurlijk is dit geen tovertruc: de angst verdwijnt niet in één keer. Maar er kwam lucht, ontspanning, en zelfs plezier. Dat maakt oefenen zoveel lichter.
Dus de volgende keer dat je merkt dat je innerlijke criticus weer begint te praten… vraag jezelf eens af: “Hoe zou Brigitte Kaandorp dit zeggen?” Misschien helpt het jou ook om een beetje ruimte te maken en wie weet zelfs te glimlachen tijdens het rijden.